Bağırsak (Kolon) Kanseri Belirtileri ve Tedavisi

Kolon (bağırsak) kanseri nasıl anlaşılır, belirtileri nelerdir, nasıl tedavi edilir, başarı oranı ne kadar, ameliyatı var mı, öldürür mü? Bu kanser türünde yaşam süresini, nasıl beslenilmesi gerektiğini ve diğer detayları yazımızdan okuyabilirsiniz.

Bağırsak (Kolon) Kanseri Belirtileri ve Tedavisi

Kolon kanseri tedavisi, hastalığın durumuna ve ilerleyişine göre değişiklik göstermektedir. Ülkemizde en çok rastlanılan ilk 5 kanser türünden biri olan kolon kanseri, her yaşta görülebilmektedir. Yapılan araştırmalara göre her yaşta görülebilmesi de 50 yaşından sonra görülme olasılığı daha fazladır. Cinsiyete göre dağılımı incelendiğinde ise kadınlarda erkeklere nazaran daha fazla görüldüğü tespit edilmiştir.

Kolon Kanseri Tam Olarak Nasıl Bir Kanser Türüdür?

Kolon kanseri; halk arasından genellikle kalın bağırsak olan bilinen, sindirim sisteminin en son kısmında yer alan bölümde ortaya çıkan bir kanser türüdür. Kolon kanseri kolon kısmında yer alan hücrelerde oluşmaya başlamaktadır. Kolon ve rektum sindirim sisteminde bulunan birer parça olarak, kalın bağırsak ve ince bağırsaktan sonra gelmektedir.

Sindirim sisteminin son bölümünü oluşturan bu parçalarda bulunan hücrelerden başlayan kanser, sindirim sistemine doğru yayılım göstermektedir. Kolon kanseri evreleri hızlı şekilde ilerleyebilmekte olup erken teşhis en önemli kriterlerden biridir. Erken teşhis edildiğinde kolon bölgesinden yayılma durdurulabilmektedir. Erken teşhis konulamadığı durumlarda yakındaki organlara yayılım gösterebilmektedir. Bu durumda öncelikle lenf bezlerine, sonrasında kan dolaşımı yoluyla karaciğer, akciğer ve diğer organlara yayılabilmektedir.

Kolon Kanserinin Olası Risk Faktörleri

Kolon kanseri gelişmiş ülkelerde, gelişmekte olan ülkelere göre 10 kata kadar daha fazla görülebilmektedir. Kişilerin yaşam tarzları, kalıtsal ve genetik faktörler, çevresel olarak değişen koşullar gibi nedenler kolon kanseri riskini arttırmaktadır. Yaşamı boyunca her 20 kişinden birinde görülebilen bir kanser türü olan kolon kanseri, erken teşhis edilemediğinde hızlı yayılan bir kanser türüdür. Kolon kanserini oluşturan risk faktörlerinden bazıları şu şekilde sıralanabilmektedir;

1.Yaş

Kolon kanseri her yaşta görülebilen bir kanser türüdür. Fakat risk altında olan yaş grubu 50 yaş ve üzeri olarak tespit edilmiştir. 60 yaşın üzerinde olan bir kişinin, 40 yaşının altında bir kişiye göre kolon kanserine yakalanma riski 10 kat fazladır.

2. Beslenme

Fast Food tüketiminin fazla olduğu Amerika ya da Avrupa ülkelerinde kolon kanseri yaygın bir şekilde teşhis edilen kanser türleri arasında yer almaktadır. Ülkemizde de en çok görülen 5 kanser türünden biridir. Fast Food tüketiminin fazla olması, posasız gıda tüketimine sebep olmakla birlikte kabızlığı ortaya çıkarmaktadır. Kabızlık sık yaşandığında dışkının uzun süre içeride kalmasına sebep olduğu için o bölgede kanser oluşumu riskini de arttırmaktadır. Kabızlık yapan yiyeceklerden uzak durulması gerekmektedir. Tavuk, baklagiller, tahıl bakımından zengin gıdalar, meyve ve sebze tüketiminin kolon kanseri riskini azalttığı araştırmalarla kanıtlanmıştır.

3. Bağırsak İltihapları

Enfeksiyona bağlı gelişen ve kolon mukozasında belirli yerlerde oluşan ülserler bir süre sonra kolon kanseri riskini arttırmaktadır. Bunun yanı sıra ağızdan anüse kadar olan sindirim sisteminde farklı bölümlerde görülebilen iltihaplanmalar Crohn hastalığına yol açabilmektedir. Bu tarz bağırsak iltihaplarında kolon kanseri riski yükseldiği için kanser tarama testleri daha sık bir şekilde yapılmalıdır.

4. Obezite

Aşır kilolu olunması kadın ya da erkek fark etmeden kolon kanseri riskini arttırmaktadır. Vücutta bulunan aşırı kilo ve yağlanma birçok hastalığa davetiye çıkardığı gibi kolon kanseri için de risk oluşturan faktörler arasında yer almaktadır.

5. Sigara Kullanımı

Sigara kullanımı vücudun birçok bölümüne zarar vermektedir. Yapılan araştırmalar sigara kullanan kişilerin, kullanmayanlara göre daha fala risk altında olduğunu göstermiştir.

Kolon Kanseri Riskini Oluşturan Genetik Faktörler

Kolon kanseri nedenleri arasında en büyük riski oluşturan nedenler olan genetik faktörler, risk oranını arttırmaktadır. Genetik olarak risk oluşturan durumlar;

  • Kalın bağırsakta bulunan ailevi adenomatöz polipler
  • Aileden çocuklara geçen Herediter polip kolorektal kanseri (Lynch sendromu) kolon kanseri riskini arttırmaktadır.

Bir kişinin aile geçmişinde özellikle birinci derecede akrabalarında kanser öyküsü bulunması risk faktörlerinin başında gelmektedir. Bir kişinin ailesinde kolon kanseri öyküsü olan bir akrabası var ise, bu kişide kolon kanseri tespit edilen yaş baz alınarak bu yaştan 10 yıl öncesinde kontrollere başlaması gerekmektedir. Bu duruma bir örnek vermek gerekirse; bir kişinin babasında kolon kanseri öyküsü olduğunu düşünelim. Kişinin babasına kolon kanseri teşhisi 52 yaşında konulmuş ise, bu kişinin 42 yaşından itibaren Kolonoskopi yaptırmaya başlaması ve kontrollerini aksatmaması gerekmektedir.

Kolon Kanseri Riski Oluşturan Polipler

Polip; vücutta bulunabilen ve mukozayla kaplı boşluklar içerisinde gelişen bir çeşit urdur. Kalın bağırsakta görülebilen polipler, erken teşhis edildiğinde kansere dönüşmeden önce alınarak risk ortadan kaldırılabilmektedir. Kolonoskopi sırasında kalın bağırsakta polip gözlemlenebilmekte olup erken teşhis edildiğinde kansere dönüşmeden önlenmesi mümkündür.

Bilhassa kadınlarda öncesinde meme ya da yumurtalık kanseri hikayesi bulunması bu riski arttırmaktadır. Bu tarz bir hikâyeye sahip olan kadınların 50 yaşını beklemeden Kolonoskopi yaptırması ve kontrolleri ihmal etmemesi gerekmektedir. Polipler kansere dönüşüne kadar herhangi bir belirti vermediği için kontrollerin aksatılmaması daha da önemli hale gelmektedir. Poliplerin sahip olduğu özellikler ise şu şekilde sıralanabilmektedir;

  • Polipler kendiliğinden geçmeyen oluşumlardır.
  • Genetik özellik taşıyabilmektedirler. Özellikle aile geçmişinde kolon kanseri bulunan bir kişinin takip altında olması büyük önem taşımaktadır.
  • Genel olarak 1 santimetre boyutlarında olurlar. 2 santimetreyi geçen boyutlar tehlikeli olabilmektedir. Bu tarz büyük poliplerin acilen çıkarılması gerekmektedir.
  • Kilo kaybı, bağırsakta tıkanıklık ve şiddetli ağrılar gibi belirtiler poliplerin geç belirtileri arasında yer almaktadır.
  • Poliplerin oluşumunu engellemek, günümüzde tıp imkanlarında henüz mümkün olmamaktadır. Fakat bazı etkenlere dikkat edilerek, polip oluşumu riskini azaltmak mümkün olabilmektedir. Polip riskini arttırabilecek alışkanlıklardan bazıları şu şekildedir;
    • Obezite
    • Aşırı stres
    • Sigara kullanmak
    • Aşırı alkol tüketimi
    • Hareketsiz yaşam tarzı
    • Ağırlıklı olarak kırmızı et tüketilmesi

Posalı yiyecekler tüketmek, sağlıklı beslenmek, sigara ya da alkol kullanımı bırakmak, egzersiz yapmak gibi yaşam tarzını düzene sokan faaliyetler polip oluşumunu engellemeden yardımcı olacaktır.

Kolon Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Kolon kanseri, vücutta birçok olumsuzluğa sebep olabilecek ve farklı belirtileri olan bir kanser türüdür. Kolon kanseri belirtileri genellikle kanser kolon bölgesinin sol tarafında gelişiyor ise daha net şekilde görülebilmektedir. Kolon bölgesinin sağ tarafında gelişen kolon kanseri ise daha sinsi şekilde gelişmekte olup belirti vermesi çok daha uzun süre alabilmektedir. En sık görülen kolon kanseri belirtileri ise şu şekilde sıralanabilmektedir;

  • Sürekli yaşanan ishal ve kabızlık
  • Büyük abdestin incelmesi
  • Anüs bölgesinden ya da dışkıdan kan gelmesi
  • Büyük abdestte gözlemlenebilen yumurta akı görünümünde salgı
  • Bağırsakların tam olarak boşalmadığını hissetmek
  • Dışkılamada güçlük yaşanması
  • Dışkılama sırasında ağrı çekilmesi
  • Kolon kanseri son evre belirtileri arasında ise karında şişlik ve aşırı ağrılardır.

Bu tarz belirtileri hissediyorsanız, bir an önce bir doktora başvurmanızda fayda vardır. Unutulmamalıdır ki, kolon kanserinde erken teşhis büyük önem taşımaktadır. Kolon kanseri tedavisi başarı oranı teşhisin ne zaman yapıldığına göre değişiklik göstermektedir. Teşhis ne kadar erken yapılmış ise başarı oranı o kadar yükselmektedir.

Kolon Kanseri Teşhisi Nasıl Konulur?

Kolon kanseri teşhisinde en önemli yeri endoskopik incelemeler almaktadır. Kolon kanseri için yapılan endoskopik incelemeler içerisinde ise en önemlisi kolonoskopidir. Kolonoskopi;

  • Kansere yol açabilecek poliplerin teşhisinde,
  • Mevcut bir tümörü erken teşhis etmede,
  • Kansere dönüşebilecek herhangi bir bulgunun teşhisinde oldukça başarılı bir endoskopik testtir.

Kolon kanseri teşhisinde doktor muayenesinin ardından yapılan incelemeler şu şekildedir;

  • Dışkıda gizli kan olup olmadığının incelenmesi yapılmaktadır. Bu incelemenin yapılabilmesi için basit bir test uygulanmaktadır. Küçük miktarda bir dışkı örneği alınarak, laboratuvar ortamında inceleme yapılır.
  • Radyolojik olarak tetkikler yapılmaktadır. Bilgisayarlı tomografi ya da çift kontrastlı kolon grafisi yapılabilmektedir.
  • Tam kan sayımı yapılmaktadır. Biyokimyasal tetkikler yapılarak, teşhisin kesinleşmesi sağlanmaktadır.
  • En kesin tanının konulabilmesi için ise; rektoskopi, Kolonoskopi, biyopsi ve Sigmoidoskopi yapılmaktadır.

Gerekli tüm incelemeler yapıldıktan sonra kesin olarak kolon kanseri teşhisi konulabilmektedir. Kolon kanseri teşhisi konuştuktan sonra hastalığın evresi ve evreye göre uygulanabilecek hastalıkların tedavisi ve tedavi yöntemleri sunulmaktadır.

Kolon Kanseri Evreleri Nelerdir?

Kolon kanseri farklı evrelerde ilerleyen ve yayılan bir kanser türüdür. Bu kanser türünün evreleri ise şu şekildedir;

  • Kolon kanseri sıfırıncı evre: Kolon kanserinin en erken safhası olan sıfırıncı evre, teşhisi yapıldı ise kolaylıkla tedavi edilebilmektedir. Bu evrede kemoterapi ya da radyoterapi gibi tedavi yöntemlerine gerek duyulmaz.
  • Kolon kanseri birinci evre: Birinci evrede teşhis yapılabilirse, kalın bağırsağın bir bölümü alınarak tedavi sağlanabilmektedir.
  • Kolon kanseri ikinci evre: Bu evrede kanser kalın bağırsağın dışına yayılmaya başlamış halde gözlemlenebilmektedir. Fakat bu evrede henüz lenf bezlerine yayılma gerçekleşmemiştir. Kalın bağırsağın kanserli bölümünün alınması ve lenf bezlerinin çıkarılmamış ile tedavi gerçekleştirilir. Bu evrede çoğunlukla kemoterapiye gerek kalmaz.
  • Kolon kanseri üçüncü evre: Bu evrede kanser lenf bezlerine yayılmış halde gözlemlenmektedir. Bu evrede tedavi hem kalın bağırsakta kanserli bölümün alınması hem lenf bezlerinin alınması hem de kemoterapi şeklinde ilerlemektedir.
  • Kolon kanseri dördüncü evre: Bu evrede kanser vücudun diğer organlarına da yayılmış olarak gözlemlenmektedir. Özellikle karaciğer, akciğer başta olmak üzere diğer organlara da yayılmış durumdadır. Bu evrede cerrahi müdahalenin yararı olmamaktadır. Öncelikle kemoterapi, radyoterapi gibi hedefe dayalı tedaviler uygulanmaktadır. Hasta yakından takip edilerek durumun gidişatına gör farklı tedavi yöntemleri uygulanabilmektedir.

Kolon Kanserine Karşı Önlem Almak İçin Tüketilmesi Gereken Yiyecekler

Kolon kanserini önleyebilmek ve riskini azaltmak için beslenmeye dikkat etmek, en başta yapılması gerekenler arasında yer almaktadır. Posalı gıdalar tüketmeye özen gösterilmelidir. Özellikle meyve tüketiminin faydası olacaktır. Greyfurt, portakal, mandalina gibi hem C vitamini açısından zengin hem de posalı meyvelerin tüketilmesi faydalı olacaktır.

Greyfurtun faydaları arasında kolon kanserine karşı koruyuculuğu da yer almaktadır. Sindirim sistemini düzenleyen ve kabızlığa iyi gelen meyvelerinde tüketimi de önemlidir. Erik, incir ve kayısı gibi kabızlığı önleyen meyvelerinde sıklıkla tüketilmesi gerekmektedir. İncirin faydaları arasında kolon kanseri için olan olumlu etkileri de yer almaktadır. Kolon kanserine karşı önlem alınabilmesi için yapılması gerekenler ise;

  • Sigarayı bırakmak,
  • Egzersiz yapmak,
  • Yağ olarak zeytinyağını tercih etmek,
  • Yeşil yapraklı sebzeleri tüketmek,
  • Kalsiyum desteği almak,
  • D vitamini alımına özen göstermek,
  • Kolonoskopi ve gerekli testleri düzenli yaptırmak,
  • Alkol tüketimini bırakmak,
  • Kilo dengesini korumak,
  • Hareketsiz yaşam tarzından kurtulmak,
  • Lifli gıdalara ağırlık vermek,
  • Steroid yapıda olmayan (aspirin vb.) iltihap önleyici ilaçlar tercih etmek olarak sıralanabilmektedir.

Kolon kanserinde erken teşhisin önemini unutmadan, kontrollerinizi aksatmamanız tavsiye edilmektedir. Sağlıklı bir yaşam tarzı benimsenmesi tüm hastalıklara karşı korunmak açısından önemlidir.

ETİKETLER:
Sağlık Uzmanı
Sağlık Uzmanı
Doktor, hekim veya tabip, tıp alanında çalışan profesyoneller, Hastalık, tanı, tedavi, güzellik, bitkisel tedavi ve ilaçlar hakkında bilgilendirme platformunda güncel ve faydalı içerikler sunuyor.
YAZARA AİT TÜM YAZILAR
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.