İdrarda Kristal Nedir, Değeri Kaç Olmalı?

İdrarda kristal nedenleri, değeri kaç olmalı ve belirtileri nelerdir? İdrarda kristal pozitif ne demek? İdrarda kristal nasıl oluşur? İdrarda kristal hakkında bilgiler yazımız içerisindedir. Yazımızdan idrarda kristalin normal değerlerine bakabilirsiniz.

İdrarda Kristal Nedir, Değeri Kaç Olmalı?

İdrarda kristalin anlamı ve kaç değerinde olması gerektiği böbrek fonksiyonlarıyla alakalı bir durumdur. İdrarda bulunan sodyum, potasyum, magnezyum, kalsiyum gibi iyonlar yoğunlaşarak kristalleri oluşturmaktadır. İdrarda kristal sağlıklı insanlarda nadiren görülmektedir. İdrarda kristal bulunması durumu kristalüri veya kum dökme olarak adlandırılır. Sağlıklı insanda alınan sıvı miktarına göre değişmektedir. 1001-1030 arası değerde görülmesi normaldir.

Alerji için gidilmesi gereken doktorlara bakabilirsiniz.

İdrarda Kristal Nasıl Oluşur?

İdrarda kristal oluşumu normal idrarda çok az görülen bir durumdur. İdrarda kristal şu şekilde oluşur:

  • Böbreklerin vücuttaki maddeleri süzmesi sonucunda idrar oluşur.
  • İdrar yapısal olarak su, kimyasal ve biyolojik maddelerden oluşmaktadır.
  • İdrardaki üre, magnezyum, kalsiyum, fosfat, sülfat gibi maddeler yoğunluk artışıyla kristalleşmeye neden olmaktadır.
  • Kristaller asidik idrarda daha çok oluşmaktadır.

İdrarda Kristal Türleri

İdrarda kristal çeşitleri farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Kristal oluşturan maddenin idrardaki yoğunluğu, pH değeri, idrar akım hızı ve idrar bekleme süresi kristal türlerini oluşturan faktörlerdendir. İdrarda kristallerin incelenmesi böbrek taşı rahatsızlıkları, kalıtsal bozuklukların tespitinde önemlidir.

İdrarda Kristal Nedenleri Nelerdir?

İdrarda kristal pozitif sebeplerinin neler olduğu çeşitli etkenlere göre değişebilmektedir. İdrarda kristal çıkan durumlar şu şekildedir:

  • İdrar Yolu Enfeksiyonları: Enfeksiyonu oluşturan bakteriler idrarda pH değişikliğine neden olarak kristalleşmeyi tetikleyebilir.
  • Beslenme Şekli: Protein ağırlıklı beslenme biçiminde idrarda ürik asit ve kalsiyumda artış olmaktadır. İdrar yoğunluğu artarak su azalınca kristaller oluşmaktadır. Protein öncelikle beslenenlerde idrarın asidik özelliği arttığından idrardaki maddelerin kristalleşme oranı artar. Kalsiyum artışını önlemek için az tuzlu beslenmek gerekmektedir.
  • PH Değişimleri: İdrarın pH’sı belli aralıkta bulunduğunda kristal görülmemektedir. İdrarda pH değişiklikleri neticesinde kristal oluşma oranı artar. İdrar pH oranı 7 altında ise kalsiyum oksalat kristalleri görülmektedir. İdrar pH oranı 7 üzerindeyse kalsiyum fosfat kristallerine rastlanmaktadır.
  • Susuz Kalmak: Suyun yetersiz tüketiminde idrardaki su miktarı azalmaktadır. Su azlığına bağlı olarak idrar hacminin azalması idrarda erimiş olan maddelerin kristalleşmesini tetiklemektedir.

İdrarda Kristal Sonucu Böbrek Taşı Oluşumu

İdrarda kristalleşmeyle böbrek taşı oluşması yaygın olarak görülen bir durumdur. Erkeklerin %10’unda kadınların ise %3’ünde görülebilmektedir. İdrar yolunda oluşan taşlar böbrek ve idrar kanallarında görülen sert oluşumlardır. İdrarla atılımı yapılamayan mineraller zamanla birikerek kristalleşir. Böbrek taşı maddelerin taşlaşması ( kristalizasyonu ) sonucunda oluşmaktadır. Taşlar böbrekteki kristallerin birbirine tutunmasıyla şekil almaktadır. Taşların yapılarında şu kimyasal maddeler bulunur:

  • Kalsiyum Oksalat Taşları ( Böbrekte en sık görülen taşlardır. Kalsiyum ve mineral yoğunluğundaki artışla oluşurlar.
  • Kalsiyum Fosfat Taşları ( Sık oluşan böbrek taşlarındandır. Küçük olarak oluştuktan sonra büyümeye devam eder. )
  • Strüvit Taşları ( Magnezyum, amonyum ve fosfat tuzlarından oluşur. İdrar yolu enfeksiyonu sonucunda oluşmaktadır. Kadınlarda erkeklere oranla daha sık görülür. )
  • Ürik Asit Taşları ( Ürik asidin vücutta birikimi sonucu genellikle gut hastalarında görülmektedir. Erkeklerde oluşma oranı kadınlara göre fazladır. )
  • Sistin Taşları ( Proteindeki aminoasit sistinin böbrekte aşırı birikimi sonucunda oluşur. )

İdrarda Kristal Sonucu Böbrek Taşı Tespitinde Kullanılan Testler

İdrarda kristalleşme etkisiyle böbrek taşının tespiti için şu yöntemler kullanılabilmektedir:

  • Direkt Üriner Sistem Grafisi (DÜSG): Taşların yerinin saptanmasında kullanılmaktadır. Sonogram dalgaları taşın yerini tespit etmektedir.
  • İntravenöz Pyelogram (İVP) : İdrar yollarının filmde görünür olmasını sağlayan tekniktir.
  • Bilgisayarlı Tomografi (BT): X ışınları kullanılarak iç organların ayrıntılı görüntülenmesi sağlanır. Küçük taşların tespiti için BT yöntemi kullanılabilir.

İdrarda Kristal Sonucu Böbrek Taşı Türünün Tespitinde Kullanılan Testler

İdrarda kristalleşme etkisiyle böbrek taşı çeşidinin anlaşılması için şu yöntemler kullanılmaktadır:

  • Kan Testleri: Ürik asit seviyelerinin ölçülmesi, böbrek taşına neden olan faktörlerin belirlenmesi için kan testi yapılmaktadır.
  • İdrar Testleri: İdrar örneği toplanarak kalsiyum ve oksalat gibi maddeler incelenmektedir. 24 saatlik idrar toplama yöntemi kullanılmaktadır. Testte, oluşan taşların asit yönünden değerlendirmeleri yapılmaktadır.

İdrarda Kristal Sonucu Böbrek Taşı Kimlerde Oluşur?

İdrarda kristalleşmeyle böbrek taşı oluşan kişiler şunlardır:

  • Erkeklerde kadınlara göre 3’te 1 daha sık görülmektedir.
  • 20 – 40 yaş arasında görülme olasılığı fazladır.
  • Sıcak iklimlerde yaşayanlarda daha çok görülmektedir.
  • Vücudundan su kaybeden ve taş üretmeye yatkın kişilerde görülebilir.
  • Su tüketimi az kişilerde idrar yoğun olduğundan kristalleşme artacaktır.
  • Böbrek taşı bulunan hastalarda 5 sene içerisinde yeniden oluşma riski %50’dir.

Böbrek taşı oluşması için diğer faktörler şunlardır:

  • Tek böbreğin bulunması,
  • Soğuk veya sıcak yerlerde çalışmak,
  • Az sıvı tüketilmesi,
  • Hareketsiz yaşam sürmek,
  • Yatalak hasta olmak,
  • Lifli gıdaların az tüketilmesi,
  • Et ürünlerinin çok tüketilmesi,
  • Anatomik bozukluklar,
  • Diğer aile bireylerinde taş görülmesi.

Böbrek Taşı Tedavisi Nasıl Yapılır?

Böbrek taşı tedavisi için şu yöntemler uygulanmaktadır:

  • İlaçlı Tedavi
  • Taş Kırma Yöntemi
  • Kapalı ve Açık Ameliyatlar

Böbrek taşı hastalarının dikkat etmesi gereken konular şunlardır:

  • Düzenli olarak egzersiz yapılması gerekir.
  • Lifli besinlerin tüketilmesi gerekir.
  • Günde minimum 2 litre su tüketilmelidir.
  • Stresli ve kaygılı ortamlardan uzak durulmalıdır.
  • Tuz ve hayvansal proteinli gıdaların tüketimi azaltılmalıdır.
  • Taş tipine göre beslenme biçimi belirlenmelidir.

Oluşan çoğu böbrek taşları doktor tavsiyeleri neticesinde idrar yollarından atılabilmektedir. Yukarıdaki yöntemler taşların geçişini kolaylaştırmak için hekimler tarafından verilen tavsiyelerdir.

Kilo almak için hangi doktora gitmeli? Yazımızı inceleyebilirsiniz.

Böbrek Taşı Belirtileri Nelerdir?

Böbrek taşının en belirgin semptomu şiddetli yan ağrılarıdır. Böbrekte oluşan taşlar küçük ise idrar yoluyla atılabilmektedir. Büyük taşlar ise idrar yollarında tıkanmalara sebep olur. Bunun haricindeki belirtiler şu şekildedir:

  • Hasta hareket ettiğinde ağrılar meydana gelmektedir.
  • Ağrı kasık bölgesine ve uyluğun iç taraflarına yayılabilir.
  • Bulantı ve kusma gibi etkiler ortaya çıkabilir.
  • İdrar yollarında taşların meydana getirdiği hasarlar kanamalara neden olabilir.

İdrarda Dansite Yüksekliği Nedir?

İdrarda dansitenin yüksek olması böbrek fonksiyonlarına sorun olduğuna işaret etmektedir. Dansitenin ölçülmesi idrar yoğunluğunun kıyaslanmasıdır. Vücuttaki su kayıpları veya az su tüketimi dansite yüksekliğinin sebeplerindendir. Şu durumlarda idrarda dansite testi istenmektedir:

  • Böbrek Enfeksiyonları
  • Kalp ve Böbrek Yetmezliği
  • Hipovolemik Şok
  • Hidratasyon ( Terleme, kusma, ishalden ötürü aşırı sıvı kaybedilmesi )
  • İç ve Dış Kanamalar
  • Böbrek Damar Daralmaları
  • Sodyum Düşüklüğü
  • Hepatorenal sendrom
  • İdrarda Glikoz
  • Şiddetli Yanık Durumları

İdrarda dansite yüksekliği ile idrardaki diğer maddelerdeki artış oranları paraleldir. Doktor şüpheli durumlarda belirli aralıklarla dansite ölçümü isteyerek hastayı takip eder. Dansite yüksekliği artınca idrarda miktarları artan maddeler şunlardır:

  • Beyaz Kan Hücreleri
  • Kırmızı Kan Hücreleri
  • Kristaller
  • Protein
  • Glikoz
  • Bilirubin

İdrarda Dansite Değerleri Nedir?

İdrarada dansite değerlerinin ne olduğu böbreklerin süzme kapasitesine göre belirlenmektedir. Normal görülen dansite değerleri 1001-1030 arasında değişmektedir. Yeterince su tüketen kişilerde idrar dansitesinin normal çıkması gerekir. Belirlenen dansite değerleri ile ölçülebilen konular şunlardır:

  • Kişinin yeterli su tüketip tüketmediği,
  • Böbreklerin süzme kapasitesinin belirlenmesi,
  • İdrar yollarında meydana gelen iltihaplanmalar.

İdrarda Tahlil Değerlendirmeleri

İdrar testi değerlendirilmeleri 3 şekilde yapılmaktadır:

  • Görsel Değerlendirme ( İdrarın görünüşü, rengi )
  • Stik ile Değerlendirme ( Plastik çubuk üzerinde kimyasal yollarla renk değişimleri incelenir. )
  • Mikroskobik Değerlendirme

İdrarda kristalin tespit edilmesi mikroskobik muayene yöntemiyle yapılmaktadır. İdrar için mikroskobik muayenede şunlar belirlenir:

  • Bakteri Miktarı
  • Eritrosit Miktarı
  • Lökosit Miktarı
  • Epitel Miktarı
  • Hyalin Silindir Miktarı
  • İdrarda Kristal Miktarı
  • Maya Miktarı

Sağlık Danışmanı
Sağlık Danışmanı
Doktor, hekim veya tabip, tıp alanında çalışan profesyoneller, Hastalık, tanı, tedavi, güzellik, bitkisel tedavi ve ilaçlar hakkında bilgilendirme platformunda güncel ve faydalı içerikler sunuyor.
YAZARA AİT TÜM YAZILAR
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.