PCT Nedir? PCT Yüksekliği ve Düşüklüğü Nedir, Kaç Olmalı?

PCT değerlerinin düşük veya yüksek olmasının anlamı, sebebi, belirtileri nelerdir; normal değerler kaç olmalıdır? Değerlerin normalin dışında olması ne demektir, neyi gösterir, hastalığa işaret midir, nelere yol açar, kanser belirtisi midir?

PCT Nedir? PCT Yüksekliği ve Düşüklüğü Nedir, Kaç Olmalı?

PCT anlamı kısaca bir çeşit kan sayım testi olarak ifade edilebilir. PCT olarak ifade edilen unsur tiroid C – hücrelerinin ürettiği bir unsurdur. PCK diğer ismi ile prokalsitonin şeklinde ifade edilir. Bir protein çeşidi olan PCT 116 amino aside sahiptir. PCT tiroid bezinde ve akciğerlerde üretilen bir proteindir ve bakteri kaynaklı meydana gelen enfeksiyonlar konusunda bilgilenmek oldukça önemli ipuçları verir. PCT sonuçları enfeksiyon olup olmadığına dair işarettir. Bu sebeple de yalnızca biyolojik bir gösterge olarak kabul edilir. PCT oranlarının bilinmesi için uygulanan testler, hastaya sorunu hakkında tanı koymak için yeterli ipuçlarını sağlar. PCT bu özelliklerin yanı sıra hastalığın seyri için ve uygulanması gereken tedaviler için de birçok detayı vermektedir. PCT değerlerinin gerekli olduğu diğer durumlar ise:

  • Cerrahi işlemler neticesinde meydana gelen yaralanmalarda,
  • Vuruk nedeni ile ortaya çıkan yaralanmalarda,
  • Yaşanan hastalıklarda,
  • Viral ve pnömoni gibi bakteriyel enfeksiyonların seyrini tespit etmek için kullanılır.

PCT  seviyelerindeki artık enfeksiyon oranlarını göstermektedir. Bundan dolayı da PCT değerlerinin normal aralıklarda olması bu sebeple oldukça önem teşkil eder. PCT için kanda olması gereken normal değerler 0.05 ng / ml olarak belirlenmiştir. Ancak bazı hastalarda bu değerlerin 1000 ng /  ml olması da söz konusu olmaktadır. PCT değerlerinin yüksek olması hastalığın ne denli ciddi olduğunu göstermektedir.

PCT Nedir?

PCT testi olarak ifade edilen Prokalsitonin testi yapılan bir kan analiz testidir. Kanda mevcut olan prokalsiyonin oranlarını ölçmek için kullanılmaktadır. PCT bir proteindir ve kanda olan enfeksiyonların teşhis edilmesi için kullanılan bir testtir. Bunun yanı sıra PCT genel itibari kan tahlilinde enfeksiyon olup olmadığı için biyolojik bir gösterge olarak kullanılır. Bunun yanı sıra yüksek ateş ve beyaz kan hücrelerinin sayımı için kan kültüründen daha hızlı sonuç vermektedir.

  • PCT yani prokalsitonin, kalsitonin hormonunun salgılanmadan önce üretilen bir protein yani polipeptit olarak ifade edilir.
  • Bakteriyel enfeksiyonlar söz konusu olduğunda daha fazla üretilmeye başlar. Bundan dolayı da yapılan testlerde bu yapının yüksek çıkması enfeksiyonun habercisi olarak kabul edilir.
  • PCT seviyelerinin yüksek olması durumunda bakteriyel enfeksiyonlar akla gelir. Virüs kaynaklı enfeksiyonlarda bu protein artış göstermez.

PCT Yüksekliği Ne Demektir?

PCT yüksekliği bakteri kaynaklı bir enfeksiyonun başlangıcı anlamına gelir. PCT yüksekliğinin geldiği anlamlar ise:

  • Kanda bulunan yüksek PCT seviyeleri oldukça ciddi bir enfeksiyonun habercisi olarak kabul edilir.
  • Yüksek PTC oranları, septik şok beklentisinde artışı da simgeler.

PCT Yüksekliğinin Nedenleri Nelerdir?

PCT yüksekliğinin nedenleri çeşitlidir. Eğer kişide sepsis yoksa ancak yüksek PCT değerleri söz konusu ise bu durumda farklı sebepler söz konusudur.

  • Özellikle yeni doğan bebeklerde kan seviyeleri normaldir ve herhangi bir enfeksiyon söz konusu değildir.
  • Cerrahi işlemlerden sonra da PCT değerleri yüksek çıkabilir. Ciddi yaralanmalarda da test sonuçlarında bu değerler yüksek çıkmaktadır.
  • Kullanılan bazı ilaçlar, bu değerlerin yüksek çıkmasına yol açabilir.
  • Kanser ya da bazı sağlık durumları vücuttaki organlara oksijen gitmesine engel olabilir. Bu durumda da PCT değerleri yüksek çıkar.

PCT Yüksekliği Belirtileri Nelerdir?

PCT yüksekliği belirtileri her hastada farklı şiddette kendini gösterir. PCT değerlerinin olması gerektiği aralıklardan yüksek olması neticesinde bazı belirtiler meydana gelir. Özellikle de PCT değerlerinin sağlıklı kişilerde yüksek çıkması normal kabul edilmez. Bu değerlerin yüksek çıkması çeşitli hastalıklar için işarettir. PCT değerlerinin yüksek çıkmasına yol açan sebepler:

  • Kemik iliği kanseri,
  • Böbrekler ile ilgili sorunlar,
  • İdrar yollarında meydana gelen bakteri kaynaklı enfeksiyonlar,
  • Tiroid kanseri,
  • Kullanılan ilaçların yan etkisi,
  • Kan zehirlenmesi,
  • Çoklu organ yetmezliği,
  • Yapılan cerrahi operasyonlar,
  • Kanser çeşitleri,
  • Yanık vakaları

PCT Düşüklüğü Ne Demektir?

PCT düşüklüğü olarak ifade edilen değerler; minör bir bakteriyel enfeksiyonu işaret etmektedir. Bu gibi durumlarda, enfeksiyon lokal olarak kabul edilir ve vücudun farklı bölgelerine yayılmadığı kabul edilir. Kandaki düşük PCT oranlarının düşük olması, enfeksiyonun yeni başladığına da işaret etmektedir.

PCT Değerlerinin Düşük Olması Belirtileri Nelerdir?

PCT değerlerinin düşük olması şu belirtileri vermektedir:

  • Organ nakli söz konusu ise, hastanın vücudunun organı kabul etmediğine işaret edebilir.
  • Virüs sebebiyle enfeksiyon başladığına işaret olabilir,
  • Yapılan cerrahi işlemlerden sonra yaşanan travmaları işaret edebilir.
  • Bakteriyel enfeksiyonlar haricinde farklı bir sağlık sorununun da habercisi olabilmektedir.
  • Düşük PCT seviyeleri hasta için sepsis risklerinin düşük olduğunu göstermektedir.

PCT Düşüklüğünün Nedenleri Nelerdir?

PCT düşüklüğün nedenleri birçok farklı unsura bağlıdır. Sepsis söz konusu olmayan PCT seviyelerinin yüksek olmasının dışında sepsis tespit edilen hastalarda PCT değerleri düşük çıkabilir. Bu test; hastalığın seyri aşamasında olması gerekenden erken yapılırsa, düşük seviyelerde çıkması normaldir. Bu seviyeler ileriki dönemlerde yükselecektir.

Herhangi bir sebep tespit edilemediği durumlarda da PCT değerlerinde düşüşler tespit edilebilir. Buna yol açan unsurlar ise;

  • Kalbin çevresinde bulunan dokularda enfeksiyöz endokardit olması,
  • Bulunması oldukça zor ve komplike bir enfeksiyon olması,

Hastada herhangi bir enfeksiyon bulgusu dahi olmasa test sonuçları neticesinde detaylı analiz ve muayene yapılmalıdır.

PCT ve Sepsis Teşhisi Nasıl Koyulur?

PCT teşhisi yapılan testler koyulmaktadır. Yapılan bu test son yıllarda keşfedilmiş ve uygulanmaya başlamıştır. PCT testleri ciddi hastalıklar neticesinde hastanın sepsis geçirip geçirmediğini anlamak için en uygun yöntemlerden biridir. Bunun yanı sıra bu test genel itibari ile yoğun bakımda yatan hastalar için kullanılır. Teşhis koymak için uygulanan PCT testi; tedavi için de önemli ipuçlarına sahiptir.

PCT Testi Hangi Durumlarda Yapılır?

PCT testi ne zaman uygulanır sorusu için bazı belirtilerin görülmesi gerekmektedir. Bazı belirtilerinin varlığı durumunda uzman doktor testi isteyebilir. Bu belirtiler:

  • Taşikardi olarak ifade edilen kalp çarpıntılarında,
  • Yüksek ateş varlığında,
  • Hipotansiyon yani düşük kan basıncı tespit edildiğinde,
  • Hastanın derin ya da hızlı nefes alma ihtiyacında,
  • Akıl sağlığında meydana gelen bozukluklar söz konusu olduğunda,
  • Mide bulantısı söz konusu olduğunda,
  • Mevcut bakteriyel enfeksiyonların tespiti için bu test yapılmaktadır.

Bu belirtilerin yanı sıra sepsis kaynaklı da belirtiler için de bu test yapılabilmektedir. Bu belirtiler ise:

  • Hastanın vücudunda inflamasyon görüldüğünde,
  • Damarlar pıhtı riski söz konusu olduğunda,
  • Organların işlevinde azalmalar görüldüğünde,
  • Organ yetmezliği riski söz konusu olduğunda da bu test istenmektedir.

PCT Kan Testi Tek Başına Yeterli mi?

PCT kan testi yanı sıra bazı testler de talep edilebilir. Bu testler:

  • CRP (C-reaktif protein) testi,
  • Kan Kültürü,
  • Kan Sayımı,
  • CSF – beyin ve omurilik sıvısı analizi

Bu testler özellikle yüksek ateşi olan ya da bakteriyel menenjit durumlarında yapılmaktadır. Özellikle çocuklarda zatürre teşhisi için oldukça önemli testlerdir.

PCT Testi için Neler Gerekir?

PCT testi için gerekenler oldukça basittir. Bu test; kol damarlarından iğne yardımı ile yapılır. Alınan kan örneğinin analiz edilmesi ile sonuçlar elde edilir. Farklı bir hazırlığa gerek duyulmaz.

PCT Referans Değerleri Nedir?

PCT referans değerleri hastanın durumuna göre değişmektedir.

  • Eğer kadın hamileyse doğum sırasında PCT değerlerinin 2.0 ng/ml ya da daha düşük olması beklenir.
  • Anne adayının doğum yapmasından sonra ilk 30 saat içinde PCT değerlerinin 20 ng/ml olması beklenir.
  • Yetişkin kişilerde ise PCT değerlerinin 0,15 ya da düşük seviyelerde çıkması beklenmektedir.

PCT Testinin Yan Etkileri, Zararları Var Mıdır?

PCT testinin yan etkileri yoktur. Testin doğru uygulanması durumunda herhangi bir yan etki beklenmez.

  • Kan alma sırasında hafif bir acı duyulabilir,
  • Enjeksiyon bölgesinde hafif kızarıklık ve kanama olabilir.

PCT Kan Testi Hangi Durumları Ayırt Etmede Kullanılır?

PCT kan testi ile tespit edilen hastalıklar aşağıda verilmiştir. Bunlar:

  • Selülit enfeksiyonu ile akut gun hastalığını ayırt etmek için PCT kan testi uygulanır.
  • Akut selülit enfeksiyonu ile beraber derin ven trombozu hastalıklarını ayırt etmek için kullanılır.
  • Virüs sebebiyle meydana gelen astım hastalığı ile bakteri sebebiyle meydana gelen astım hastalıklarının ayırt edilmesi için kullanılır.
  • Kronik obstüraktif akciğer hastalığının (COPD) virüs ile mi yoksa bakteri kaynaklı mı ortaya çıktığı ayırt edilir.

PCT Sonuçları Nasıl Yorumlanır?

PCT sonuçları sağlıklı kişilerde normal değerlerde çıkar. Yüksek çıkması sağlık sorunlarının habercisidir. Bilinmesi gereken önemli unsur; PCT testi tek başına herhangi bir enfeksiyon için teşhis koymaz ancak teşhis için gerekli bilgilendirmeyi yapar. Doktor test sonuçlarına göre hasta için uygun tedavi yöntemleri hakkında bilgi sahibi olur. Eğer hasta için sepsis şüphesi söz konusu ise bu aşamada kan kültürü alınır ya da tam kan sayımı yapılır. Bu sayede de sepsinin teşhisi koyulur ve buna sebep olan enfeksiyonlar tespit edilebilir.

PCT Sonuçları Nasıl Değerlendirilir?

PCT kan testi sonuçları genel ifadesi ile tek başına sadece bir enfeksiyonun mevcut olma riskini ön gören bir testtir. Oldukça önemli ipuçlarına sahip olan bu testte, tanı koyulmaz. Ancak doktorlar bu test sonuçları sayesinde en doğru tanıyı koymak için plan yapabilmektedir. Doktor, PCT test sonuçları ile daha fazla teste gerek olup olmadığını tespit etmektedir. Hastalar hastalıkları açısından yalnızca prokalsitonin seviyelerine göre tedavi edilmemektedir. Bu aşamada hastanın tüm göstergeleri değerlendirilir. Hastada söz konusu olan enfeksiyonlar ve belirtiler de bu aşamada hayati önem taşır. Bunun yanı sıra sepsis seyrinde erken dönemde tespit edilen ve prokalsitonin seviyeleri düşük olan hastalar için yeniden tekrarlaması mümkün olan sepsis varlığı tespit edilebilir.

  • Prokalsitonin oranlarının gerçek seviyesi; özellikle genç yaşlarda risk oluşturabilecek sepsis tedavisine sebep olabilir.
  • Sepsis söz konusu olan hasta için prokalsitonin seviyelerinin yükselmesi sebebiyle hızlı bir tedavi uygulanması gerekebilir.
  • Hastalar arasındaki sorunların ayırt edilmesi için oldukça önemlidir. Yoğun bakım gerektiren ciddi hastalıklar ile antibiyotik kullanımı gerektiren hastalıkların ayırımı yapılır.
  • Sepsis teşhisi çeşitli durumlarda oldukça komplike ve zordur. Enfeksiyonlar oldukça zor teşhis edilebilir. PCT kan testi ise bu aşamada yol göstericidir.

Kısaca, PCT testi hastalıkların, enfeksiyonların ve daha ciddi bulguların teşhisi ve tedavisi için oldukça önemli bir testtir. Bu test sayesinde mevcut olabilecek bakteriler tespit edilebilir, erken dönemde tedavi uygulanabilir.

Sağlık Uzmanı
Sağlık Uzmanı
Doktor, hekim veya tabip, tıp alanında çalışan profesyoneller, Hastalık, tanı, tedavi, güzellik, bitkisel tedavi ve ilaçlar hakkında bilgilendirme platformunda güncel ve faydalı içerikler sunuyor.
YAZARA AİT TÜM YAZILAR
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.